ereyga

biyo leh

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyo leh

DHAN

adj., [expression] watery, having water

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biyo_leh

DHAFAN
1

de: watery, having water

2

lx: biyo leh

3

ps: adj-expr

4

xe: a place with water

5

xv: meel biyo leh

6

key: biyo_leh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afgaab

DHAABAN
1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Doh

DHAABAN
1

(Doh-da)

2

Dhulka dixda ah oo biyuhu maraan oo meelo biyo leh iyo meelo oommane ah isugu dhafan, meelihiisa biyaha leh; daw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Furuqbiyoole

DHAABAN
1

(Furuqbiyoola-ha)

2

Furuq biyo leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

afgaab

DHAABAN

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aroori

DHAABAN

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biyadhac

DHAABAN
1

biyadhac¹: m.l 1. la-mid: biyadhaceen. (-cyo, m.dh) Qar sare oo biyaha qulqulaya ay ka daataan. 2. (-cyo, m.dh) Meel godan oo biyo qabatin leh oo qar, buur iyo wixi lamida ku hoos taalla. 3. (-cyo, m.dh) Go'aan; duluc; murti. 4. la-mid: biyadhicid.

2

biyadhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Xoolo meel biyo leh ka harqasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dabdhul

DHAABAN

m.l (daawo) Cudur maqaarka ku dhaca oo u yeela baro yaryar oo biyo leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dallaal

DHAABAN
1

dallaal: m.dh.kh 1. D. ah: meel barwaaqo ama biyo leh oo aan lagu badnayn. 2. D. ah: aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

2

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal¹, dullaal¹.

3

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tog

DHAABAN
1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

afgaab

DHAABAN

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aroori

DHAABAN

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin. m.f.dh, aroorin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dabdhul

DHAABAN

m.l (daaw.) Cudur maqaarka ku dhaca oo u yeela baro yaryar oo biyo leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tog

DHAABAN
1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho. m.f.dh, togid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

oasis

DHAABAN

/ow eysas/ (n) meel ciid bacrin ah iyo biyo leh, oo lama-degaan ku dhextaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Ingiriis-Jiiddu-Soomaali - Saalim Caliyow Ibro [1998]

wc (n)

DHAABAN
1

qolob

2

musqul biyo leh

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

afgaab

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hadal badan lahayn. Afgaab dhaxalkiisu seeg. Dh: afmiishaar.

2

afgaab -ka: (magac, lab, keli) cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya. Afgaab baa yarkan ku dhacay oo wuu xummadoonayaa. Dh: furuqbiyoole, hablaba'as.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ambo

DHAABAN
1

(fal) hallaw oo jidkii iyo yoolkaagii ka lun. Ambo waan ku eegnoo, kaa waynay aayee.

2

ambo -da: (magac, dhedig, keli) goob biyo leh oo ay safarradu ku nastaan.

3

ambo-da: (magac, dhedig, keli) asalkii, meesha wax ka unkamaan. Ambaddii haddaan degay halkaan la asaraaraynin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aroor

DHAABAN
1

(fal) biyo doono; soo dhaami; soo cab. Geelii wuu arooray. Li: ful.

2

aroor: (fal) meel sare ka deg oo meel foorarta u dhaadhac; hoos u deg. Ka aroorshay meeshuu fadhiyay amarkutaagluuye. Dh: deg.

3

aroor -ka: (magac, lab, keli) aaditaanka meel biyo leh; meel fog biyo u doonasho. Aroor dheer bay xoolihii galeen.

4

aroor -ka: (magac, lab, keli) meel hoose u sii degid.

5

aroor -ta: (magac, dhedig, keli) marka waagu beryo; maalinta billawgeeda. Aroorta hore tag shaqada. Dh: subax.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aroorsasho

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) ceel iyo meel biyo leh geysasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dabaalsiin

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) meel biyo leh dul sabaysiin oo wax dabbalanaya ka dhigid. Dh: dabbaalsiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biyoole

DHAFANDHAAF

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof biyo dhaamiya oo dadka ka iibsha. 2. Baabuur boyaad saarantahay oo biyo lagu qaado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

biyoole

DHAFANDHAAF
1

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof biyo dhaamiya oo dadka ka iibsha. 2. Baabuur boyaad saarantahay oo biyo lagu qaado.

2

biyo-saar m.l (-ryo, m.dh) (baay.) Habka dhirtu biyaha ay xididdadu u soo nuugaan dib ugu celiso gibilka iyaga oo maraya daloollada caleemaha iyagoo uumibiyood ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyoole

DHAFANDHAAF

m. n. water-man, water owner (one who possesses water)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

biyoole

DHAFANDHAAF

-biyoolaha: (n) a man who sells or delivers water to customers; water man

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biyoole

DHAFANDHAAF
1

de: water-man, water owner (one who possesses water)

2

lx: biyoole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m, n5b-m

5

key: biyoole

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biyoolee

DHAFANDHAAF

(fal) ka shaqayso biyadhaaminta; biyo libi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Biyooley

DHAFANDHAAF

pr. n., loc. place of pilgrimage in south Somalia (near Qoryooley)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biyooley

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u biyo badan.

2

biyooley-da: (magacwadareed) dadka inta biyaha gadda ama ka shaqaysata.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

Biyooley

DHAFANDHAAF
1

de: place of pilgrimage in south Somalia (near Qoryooley) Burial place of Sheik Aweys

2

lx: Biyooley

3

pd: (-da)

4

ps: n0-loc-f

5

key: Biyooley

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biyooleyn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) biyoole ahaan ku shaqayso. Biyooleyn barako daranaa oo biyuhu jabanaa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biyooleys

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) biyooleyn ku shaqayso, Biyooleyska ayuu ka helaa odaygaasi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qaayo leh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] important, significant, valuable

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qiimo leh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] valuable, important

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiiso leh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] exciting, fascinating

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiiso leh

DHAFANDHAAF

(adj) exciting (ik-saayt-ing)-, dramatic (dhara-maatik)-, interesting (in-tarest-ing) ~ see [eeg] xiisa leh

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biroole

DHAFANDHAAF
1

-ha: (magac, lab, keli) qofka biraha ka ganacsada. Baaldi bir ka samaysan baa biroolaha ka soo iibsaday.

2

biroole -ha: (magac, lab, keli) qof curyaan ah oo ku booda labo ulood oo bir ah, intuu labada kilkilo gashado dhexdana labada gacmood kaga qabsado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyaale

DHAFANDHAAF

m. n. water seller

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biyaale

DHAFANDHAAF
1

a: biyoole {N}

2

de: water seller

3

lx: biyaale

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: biyaale

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Biyo rog

DHAFANDHAAF

Catchment basin

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyoxidh

DHAFANDHAAF

m. n., [compound] dam

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

biyoxidh

DHAFANDHAAF

-ka: (n) dam (dhaam); embankment (em baank ment); dike ~ biyoxir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biyoxidh

DHAFANDHAAF
1

a: biyaxir ~ biyoxir

2

de: dam

3

lx: biyoxidh

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: biyoxidh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

mira leh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] fruitful; beneficial

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

miyirleh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] careful

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

miyirleh

DHAFANDHAAF
1

de: careful

2

lx: miyirleh

3

ps: adj-expr

4

key: miyirleh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Biyo adag

DHAFANDHAAF

Hard Water

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Biyo dhac

DHAFANDHAAF

Waterfall

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biyo galo

DHAFANDHAAF

m.l (daawo) Halaamacoodka maqaarka oo uu keeno fiirus waxaana lagu yaqaan finan yaryar oo biyo ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyobeege

DHAFANDHAAF

m. n., [compound] water gauge, water meter

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biyobeege

DHAFANDHAAF
1

de: water gauge, water meter

2

lx: biyobeege

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: biyobeege

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biyoculus

DHAFANDHAAF
1

biyoculus¹: m.dh (-syo. m.dh) Ceelasha la shubo meesha isha xigta.

2

biyoculus²: m.dh (kiimika) Diyuteeriyam ogsaydh: biyaha atamyadu haydarojiin ee ku jiray, 1H, ay beddeleen isku godka ka culus ee diyuuteeriyam, 2H, summaddiisuna tahay D. Waa hoor midab laawe ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

biyoculus

DHAFANDHAAF

m.dh (kiim.) Diyuteeriyam ogsaydh: biyaha atamyadu haydarojiin ee ku jiray, 1H, ay beddeleen isku godka ka culus ee diyuuteeriyam, 2H, summaddiisuna tahay D. Waa hoor midab laawe ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhiig leh

DHAFANDHAAF

(adj) 1. bloody (balaadhi) Ex: Shaati dhiig leh; a bloody shirt. 2. brave (bareeyv) ~ geesi

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qaayo_leh

DHAFANDHAAF
1

de: important, significant, valuable

2

lx: qaayo leh

3

pd: (qaaya leh)

4

ps: adj-expr

5

xe: Children are a valuable asset.

6

xv: Carruurtu waa wax qaayo leh.

7

key: qaayo_leh

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qiimo_leh

DHAFANDHAAF
1

de: valuable, important

2

lx: qiimo leh

3

ps: adj-expr

4

xe: It is a valuable book.

5

xv: Waa buug qiima leh.

6

key: qiimo_leh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

qosol leh

DHAFANDHAAF

(adj) funny (fani); laughable (laafabal)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

raaxo leh

DHAFANDHAAF

adj., [expression] convenient, comfortable

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

raaxo leh

DHAFANDHAAF

(adj) comfortable (kam-foor-tabal); restful (rest'ful); luxurious; pleasurable

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiisa leh

DHAFANDHAAF

(adj) exciting (ek-saayt-ing); dramatic (dhara-maatik.)-, interesting (in-tarist-ing)-, lovable (laavabaly, enthusiastic (en-thuu-zi-yaastik) ~ xiiso leh Ex: sheeko xiisa leh buu noo sheegay; He told us an interesting story

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xiiso_leh

DHAFANDHAAF
1

de: exciting, fascinating

2

initial: x

3

lx: xiiso leh

4

ps: adj-expr

5

key: xiiso_leh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Biyo fadhis

DHAFANDHAAF

Marsh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biyo xareed

DHAFANDHAAF

n. phr. rainwater

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

biyo xareed

DHAFANDHAAF

(n) rainwater (reeyn-wot-er)

waa la naqliyay ✓